By The Opentree Foundation
बोर्ड आणि नियमाधारित खेळ
इयत्ता ३–५
तयारी | सुरुवात | खेळाची वेळ | समारोप
सत्राचे नाव
Play by the Rules
वयोगट
वयोगट ९-११
सत्राचा उद्देश
मुले नियम पाळावे लागणारे खेळ खेळतात आणि रणनीती वापरणे तसेच एकत्र मिळून गोष्टी सोडवण्याचा सराव करतात.
लागणारे साहित्य
• Snakes & Ladders (2)
• Ludo (2)
• Bus Stop/Shopping List/Catch and Count/Number Bears (1)
• Pajama Party (1)
• Countdown (1)
• Memory Skills/Mind power (1)
• Gopher it (1)
• Jenga (1)
• Dog and the bone (1)
• Pictureka (1)
• Business / Monopoly (1)
• Why Connect (2)
वर्गाची मांडणी
1. मुलांना 4-6 जणांचे गट बनवू द्या आणि त्यांना एक खेळ निवडू द्या.
2. प्रत्येक गटाने स्वतःचा खेळ उघडून नियम वाचावेत.
3. लवकर पूर्ण करणाऱ्या गटांसाठी 1-2 अतिरिक्त खेळ जवळ ठेवा.
1/4
तयारी | सुरुवात | खेळाची वेळ | समारोप
सुरुवातीची पद्धत (५–७ मिनिटे)
PEP-UP: Quick Fire Challenge (3 min)
1. खालील प्रश्न विचारा आणि मुलांना उत्तरे द्यायला सांगा. प्रश्न - 10 सेकंदांत भारतातील 5 शहरांची नावे सांगा. 10 सेकंदांत तुम्हाला माहित असलेला सर्वात मोठा शब्द सांगा. 10 सेकंदांत 5 नद्यांची नावे सांगा.
2. मेंदूला चालना देण्यासाठी असे दोन झटपट आव्हान द्या.
NORMS (30 seconds):
1. खेळ सर्वांनी मिळून वापरा.
2. पाळीने खेळा.
3. एकमेकांचा आदर करा.
4. खेळाचे साहित्य खराब होणार नाही याची काळजी घ्या.
अधिक Pep-up पर्याय
2/4
तयारी | सुरुवात | खेळाची वेळ | समारोप
खेळाची वेळ (~२५–२८ मिनिटे)
GETTING GROUPS STARTED:
1. प्रत्येक गटातून 1 जणाला खेळ निवडायला सांगा.
2. या वयातील बहुतेक मुले सूचना स्वतः समजू शकतात.
3. एखाद्या गटाला सुरुवात कशी करायची हेच समजत नसेल तरच मदत करा.
YOUR ROLE DURING PLAY:
1. गटांना स्वतंत्रपणे खेळू द्या. दर 5-7 मिनिटांनी प्रत्येक गटाकडे एकदा जा.
2. मोठ्या खेळांसाठी (Monopoly, Countdown) सुरुवातीलाच वेळेची मर्यादा ठरवा, म्हणजे खेळ पूर्ण करता येईल.
3. एखाद्या नियमावर वाद झाला तर मुलांना सूचना पत्रकाकडे पाहायला सांगा.
STEP IN WHEN NEEDED:
1. एखादे मूल खेळावर खूप नियंत्रण ठेवत असेल - सर्वांना खेळाचा आनंद घेता यावा यासाठी नियमांची आठवण करून द्या.
2. एखादा नियम सूचना पत्रकात नसेल - एकत्र निर्णय घ्या. दोन्ही बाजूंनी मान्य करा आणि पुढे जा.
3. खेळ खूप सोपा वाटत असेल - एक आव्हान जोडा. उदाहरणार्थ: तुमच्या कमी वापरल्या जाणाऱ्या हाताने खेळून पाहा.
तुम्हाला काय दिसू शकते
1. या वयात मुले खऱ्या अर्थाने रणनीती वापरायला लागतात. ते लक्षात घ्या आणि त्यांना प्रोत्साहन द्या.
2. काही मुले एखाद्या खेळात खूप चांगली होतात आणि इतरांना शिकवतात. त्यांना तसे करू द्या. मुलांकडून मुलांना शिकणे खूप प्रभावी असते.
3. नियमांवरून वाद होणे सामान्य आहे. यामुळे मुलांना चर्चा करून मार्ग काढण्याचा सराव होतो.
3/4
तयारी | सुरुवात | खेळाची वेळ | समारोप
समारोप (~३–५ मिनिटे)
1. सांगा - ही फेरी पूर्ण करा. मग सर्वांनी मिळून साहित्य आवरा.
2. विचारा - आज कोणाला एखादी चांगली रणनीती सापडली का? ती काय होती?
3. सांगा - पुढच्या वेळीही तीच पद्धत वापरून पाहा आणि ती चालते का ते बघा.
पुढच्या वेळी प्रयत्न करा
1. अर्धा खेळ झाल्यावर गटांनी खेळांची अदलाबदल करावी आणि एकमेकांना नियम समजावून सांगावेत.
2. परिचित खेळात छोटा बदल करून पाहा. उदाहरण: Snakes and Ladders मध्ये प्रत्येक शिडीसाठी +1 गुण आणि प्रत्येक सापासाठी -1 गुण.
3. मुलांना सूचना पत्रक न वापरता त्यांना माहित असलेला खेळ दुसऱ्या गटाला शिकवायला सांगा.